W ostatnich dniach pewną popularność w polskim internecie zyskał brytyjski krótkometrażowy film pt. „Bitch”. Dla tych, którym nie chce się obejrzeć filmu, esencja fabuły: młody mężczyzna stoi w kolejce w supermarkecie z jakimiś drobiazgami, przed nim — starsza kobieta z wózkiem zakupów. Starsza pani przygląda się mężczyźnie i nagle stwierdza, że wygląda on zupełnie jak jej zmarły syn. Kobieta opowiada, jak brakuje jej syna, bardzo prosi mężczyznę, żeby powiedział „Pa, mamo”, gdy będzie odchodziła od kasy. Mężczyzna okazuje dobre serce i tak robi. Chwilę potem kasjerka podlicza zakupy i podaje mężczyźnie dużą kwotę pieniędzy. Mężczyzna protestuje (jest to o wiele więcej niż są warte jego drobne zakupy). „Doliczyłam zakupy pana matki” — stwierdza kasjerka. „Przyszywany” syn padł ofiarą oszustki!

Twórcy filmu nie wymyślili tej historii, jest to dobrze znana w krajach anglosaskich legenda miejska [1] [2], krążąca przynajmniej od lat 80. ubiegłego wieku [3]. Mam sygnały, że i w naszym kraju ostatnio ta fabuła jest opowiadana jako legenda miejska (ofiarą oszustki pada „znajomy znajomego”). Ciekawe, czy historia była w ustnym obiegu już wcześniej w Polsce (notabene pojawiła się w polskim tłumaczeniu książki Marka Barbera o legendach miejskich [4]) czy to dopiero ten film z YouTube'a zainspirował opowiadaczy. (Jeszcze ciekawostka: według serwisu YouTube, film jest najpopularniejszy w Polsce i w... Niemczech) [5].

Ciekawe, że nie jest to jedyny przykład związków między filmem krótkometrażowym a legendami miejskimi: dobrze znana w Polsce opowieść o Murzynie zjadającym bilet została opowiedziana w niemieckim, oskarowym zresztą, filmie krótkometrażowym.

przypisy

[1] Jan Harold Brunvand, Encyclopedia of Urban Legends, hasło The Grocery Scam, W.W. Norton & Company, New York, London, 2002, s. 181

[2] Jan Harold Brunvand, Too Good to Be True. The Colossal Book of Urban Legends, W.W. Norton & Company, New York, London, 2001, s. 311-312

[3] Barbara Mikkelson, Checkout Rout, Snopes.com, 27 grudnia 2004, http://www.snopes.com/embarrass/dupe/checkout.asp data dostępu: 31 stycznia 2010

[4] Mark Barber, Legendy miejskie, tłum. Katarzyna Berger-Kuźniar, Piotr Błoch, Wydawnictwo RM, 2007, s. 83-84

[5] dane na 31 stycznia 2010