Znacie może — zwłaszcza, jeśli macie więcej niż naście lat — opowieść o czarnej wołdze? Złowrogi ten pojazd miał krążyć po polskich ulicach, w jego czeluść miały być porywane dzieci. Czy załogę czarnej wołgi stanowili agenci KGB, sataniści czy siostry zakonne (tak, były takie teorie!) i w jakim celu porywano dzieci, tego do końca nie wiadomo. W każdym razie być może jakiś znajomy waszego znajomego widział ów samochód i w ostatniej chwili umknął złoczyńcom. Pod koniec XX w. porywacze przesiedli się z wołgi do BMW. Czarne BMW wzbudziło histerię kilka lat temu w Ostrowie Wielkopolskim. Ludzie mówią, że zamiast lusterek miało rogi...

Czarna wołga to niemal emblematyczny przykład legendy miejskiej. Na niniejszych stronach pragnę archiwizować polskie miejskie legendy. Liczę na pomoc Czytelników. Proszę zgłaszać zasłyszane legendy miejskie (także te sprzed lat) na adres legendy@atrapa.net. Zachęcam też do komentowania zarchiwizowanych miejskich legend — może znacie jakiś ciekawy wariant albo może macie barwne wspomnienia związane z daną legendą?

definicja

Legenda miejska (ang. urban legend) to opowieść, która charakteryzuje się następującymi cechami:

• jej akcja dzieje się niedawno,
• jej bohaterem jest opowiadający, jego krewny czy znajomy lub — częściej — „znajomy znajomego”,
• opowiadana jest jako prawdziwa, opisywane zdarzenia miały zdarzyć się naprawdę,
• rozprzestrzenia się spontanicznie — słuchacze stają się opowiadającymi i rozprzestrzeniają opowieść dalej,
• w trakcie przekazywania ulega modyfikacjom, w opowieści pojawiają się nowe szczegóły, inne giną „po drodze”, często modyfikacje mają na celu dostosowanie opowieści do lokalnych realiów,
• źródła miejskiej legendy są na ogół nieznane, często niemożliwe do ustalenia,
• zawiera emocjonalne elementy (często humoru lub makabry), ostrzega przed fatalnymi skutkami działań sprzecznych z zasadami obowiązującymi w danej społeczności, potwierdza lęki i obawy przez złem czyhającym wokół.

Wbrew nazwie scenerią miejskiej legendy nie musi być miasto, choć źródłem legend miejskich jest na ogół kultura współczesna miast.

Jak widać termin legenda miejska ma ściśle określone znaczenie, bardzo często jednak w potocznym użyciu rozszerza się zakres tego terminu na wszelkie pogłoski, błędne przekonania, dziwne wierzenia, anegdoty itp. Legendy miejskie mają wiele wspólnego z listami łańcuszkami, bywa, że historia przekazywana z ust do ust trafia na papier czy — obecnie częściej — do Internetu, z sakramentalnym dopiskiem „roześlij wszystkim znajomym”.

Poczekalnia

Poniżej lista legend, odnośnie do których dopiero zbieram materiały. Proszę wpisywać swoje komentarze, jeśli słyszeliście daną legendą lub wiecie coś na jej temat.