komentarz
Według łańcuszka spożycie Actimela i Red Bulla grozi skrętem
kiszek, rakiem mózgu, śmiercią lub czymś gorszym. Niestety, autor
łańcuszka nie był łaskaw podać źródeł tych rewelacji. Odwołuje się
jedynie do niejakiego „Khaleta Gebary”, ponoć doktora
nauk medycznych. Jak się okazuje, jedyny Khalet Gebara, którego można
znaleźć przy użyciu wyszukiwarki Google,
to Khalet Gebara Gadieh, wenezuelski prawnik [1]
— poza tym to imię i nazwisko pojawia się jedynie w kopiach łańcuszka
[2]. Należy zatem przypuszczać, że jest to
postać fikcyjna (mało prawdopodobne, żeby osoba doktoryzowana na
jednym z największych amerykańskich uniwersytetów nie pozostawiła w internecie
żadnych śladów swojej działalności).
Sięgnijmy zatem do źródeł, wykonajmy pracę, której nie chciało się
wykonać autorowi i rozsyłaczom łańcuszka.
Actimel
Przede wszystkim bakterie nie są substancją i nie są
„wytwarzane” przez ludzi ani przez żadne organizmy. W
szczególności nie jest możliwe, by poprzez spożycie żywności
zawierającej
Lactobacillus casei organizm przestał
„produkować ” tę bakterię
[3].
W ogóle bakterie z gatunku
Lactobacillus casei i inne bakterie
kwasu mlekowego występują w wielu produktach żywnościowych
[3].
Stwierdzenia, jakoby Actimel pojawił się pierwotnie jako lek dla
niewielkiej grupy pacjentów i dopiero później został odsprzedany
firmom żywnościowym, nie znajdują żadnego potwierdzenia. Firma
Danone utrzymuje, że Actimel od początku był samodzielnym produktem koncernu [4].
Nie udało mi się znaleźć informacji o jakimkolwiek „Departamencie
Zdrowia” (w hiszpańskim oryginale — o którym mowa
dalej — „Secretaría de Salud”), który miałby
zobligować producenta Actimelu do zaznaczania w reklamach, że owego
jogurtu nie należy spożywać przez dłuższe okresy.
Wbrew temu, co twierdzi się w łańcuszku, Actimel nie jest
szkodliwy — przynajmniej nie istnieją żadne godne zaufania
źródła, które by to potwierdzały. A czy jogurty Actimel
mają dobroczynny efekt?
To już bardziej kontrowersyjna kwestia... Wytwórca Actimela podaje
listę kilkunastu prac naukowych mających dowodzić pozytywnego wpływu
jogurtu na osoby z różnych grup wiekowych [5]. Według prof. Hanny Szajewskiej z Kliniki
Gastroenterologii i Żywienia Dzieci Akademii Medycznej w Warszawie
(w wypowiedzi dla dziennika „Rzeczpospolita” [6] [7]) ludzie, którzy spożywają Actimel, wcale nie
przeziębiają się rzadziej, za to jogurt poprawia tak zwane parametry
odpornościowe, przez co infekcje układu oddechowego trwają nieco
krócej. Poza tym, prof. Szajewska potwierdza, że Actimel „w pewnym
stopniu zapobiega biegunkom u dzieci i pomaga je leczyć” oraz
że jogurt ten może pomóc osobom zmagającym się z wrzodami
żołądka.
A zatem, czy warto spożywać Actimel bądź inne probiotyki (czyli
żywe drobnoustroje mające wywierać korzystny wpływ na zdrowie
gospodarza [8])?
Ogólnie rzecz ujmując, osoba zdrowa, dobrze się
odżywiająca prawdopodobnie nie potrzebuje dodatkowo brać probiotyków -
mówi prof. Szajewska. - Co do osób chorych, to stosowanie probiotyków
jest całkowicie uzasadnione, ale tylko pod warunkiem, że przepisywany
jest produkt zawierający szczep probiotyczny o dobrze udokumentowanym
działaniu w leczeniu danej jednostki chorobowej. Najlepiej
udokumentowana jest skuteczność probiotyków w leczeniu biegunki
zakaźnej oraz zapobieganiu biegunce poantybiotykowej. Inne
zastosowania probiotyków wymagają jeszcze badań.[6]
Na koniec dodajmy, że i tak Danone zachowuje się przyzwoicie,
podając dokładną nazwę szczepu stosowanych bakterii (Lactobacillus
casei DN-114 00), czego wielu innych producentów probiotyków nie
czyni [6] [7].
Red Bull
Red Bull to jeden z najpopularniejszych napojów energetyzujących na
świecie. Faktycznie twórcą potęgi Red Bulla jest Dietrich
Mateschitz, rzutki i pomysłowy austriacki przedsiębiorca. Sam napój
powstał jednak na bazie sprzedawanego w Tajlandii (łańcuszek błędnie
mówi w tym kontekście o Hong Kongu) napoju o nazwie
Krating Daeng [9].
Na puszce Red Bulla można przeczytać co następuje:
RED BULL Energy Drink ® — jest szczególnie
wskazany w okresach wzmożonego wysiłku fizycznego i psychicznego.
Korzystne efekty puszki napoju: • zwiększa wydajność organizmu
• zwiększa zdolność koncentracji i szybkość reakcji
• poprawia czujność
• poprawia samopoczucie
• przyspiesza metabolizm
Napój energetyczny. Wysoka zawartość kofeiny (32 mg/100ml).
Skład: woda, sacharoza, glukoza, regulator kwasowości cytrynian
sodowy, dwutlenek węgla, tauryna (0,4%), glukoronolakton (0,24%),
kofeina (0,03%), inozytol, witaminy (niacyna, kwas pantotenowy, B6,
B12), aromaty, barwniki (karmel, ryboflawina).
Wartość odżywcza w 100ml:
wartość energetyczna 192 kJ (45 kcal), białko 0 g, węglowodany 11,3 g
(w tym cukry 10,7 g), tłuszcze 0 g (w tym nasycone 0 g), błonnik
pokarmowy 0 g, sód 0,08 g,
witaminy: niacyna 8 mg/44% ZDS, kwas pantotenowy 2 mg/33% ZDS, B6
2mg/100% ZDS, B12 2μg/200% ZDS.
% ZDS = % zalecanego dziennego spożycia
Zalecany jest zrównoważony sposób żywienia i zdrowy tryb życia. [10]
Przeanalizujmy teraz różne stwierdzenia zawarte w łańcuszku.
Red Bull faktycznie był zakazany we Francji, jednak w kwietniu 2008
roku zakaz został zniesiony — francuska agencja ds.
bezpieczeństwa żywności (AFSSA) musiała przyznać, że nie istnieją obecnie
żadne naukowe dowody szkodliwości Red Bulla (zakaz zostanie przywrócony tylko, jeśli
pojawią się takie dowody) [11]. Sprzedaż Red Bulla rzeczywiście jest zakazana w Danii
(przynajmniej w 2005 roku była [12]).
Napój Red Bull faktycznie zawiera „glucuronolactone”
(po polsku — glukoronolakton), jednak opowieści o tym, że jest
to „stworzony przez Departament Obrony Stanów
Zjednoczonych w latach sześćdziesiątych” „śmiertelny koktajl”,
„produkt chemiczny wysoce niebezpieczny” czy o tym, że
„został wycofany wobec wysokich wskażników migreny, guzów
mózgowych i chorób wątroby” są całkowicie
wyssane z palca [13].
Stwierdzenia o tym, że spożycie Red Bulla bez wykonania ćwiczeń
fizycznych jest niebezpieczne (swoją drogą, ludzie chyba właśnie po
to piją Red Bulla, by potem oddać się wysiłkowi fizycznemu) czy że
picie Red Bulla zagraża wylewem krwi do mózgu albo „całą serią
chorób nerwowych” są wzięte nie wiadomo
skąd (czyli zapewne z kapelusza). Wprawdzie kofeina wraz z tauryną w
dość nieoczekiwany sposób wpływają na układ krwionośny [14], ale od tego do wylewu droga daleka.
Łączenie Red Bulla z alkoholem nie jest zalecane, ale nie dlatego,
że daje to wątrobobójczą „śmiertelną bombę”, lecz
dlatego że osoba pijąca taką mieszankę ma złudzenie bycia trzeźwym
(większe złudzenie niż gdyby wypiła sam alkohol),
co zwiększa na przykład ryzyko wypadków samochodowych spowodowanych
pod wpływem alkoholu [15].
Zawartość witaminy B12 w Red Bullu przekracza kilkakrotnie zalecane
dzienne spożycie, jednak nie stwierdzono niekorzystnego wpływu
nadmiernego spożycia witaminy B12 (nadmiar witaminy po prostu nie
jest wchłaniany) [16].
Koniec końców autor łańcuszka nie jest pewien, czy ludzie mają mieć
wolność wyboru („niech sami decydują”), czy
państwo-niańka ma chronić obywateli („powinien być zabroniony”).
Dodajmy na koniec, że spożycie ekstremalnych ilości Red Bulla (tak
jak czegokolwiek innego...) może być niebezpieczne, na przykład
w lutym 2008 roku po spożyciu ośmiu puszek Red Bulla
do szpitala w Darlington trafił pewien nastolatek [17].
pochodzenie łańcuszka
Jak nietrudno się domyślić, łańcuszek powstał ze sklejenia dwóch
łańcuszków: antyactimelowego i antyredbullowego.
Najstarsze znane mi wystąpienie łańcuszka antyactimelowego pochodzi
z 5 lutego 2007 roku i zostało sformułowane w języku
hiszpańskim [18]:
El ACTIMEL provee al organismo una sustancia llamada L.CASEI (o algo
parecido). Esta sustancia es generada normalmente por el 98% de los
organismos, pero cuando se le suminstra externamente por un tiempo
prolongado, el cuerpo deja de elaborarla y paulatinamente "olvida" que
debe hacerlo y cómo hacerlo, sobre todo en personas menores a 14 años.
En realidad, surgió como un medicamento para esas pocas personas que
no lo elaboraban, pero ese universo era tan pequeño que el medicamento
resultó no rentable; para hacerlo rentable se vendió su patente a
empresas alimenticias.
La Secretaría de Salud obligó a ACTIMEL (La Serenísima) a indicar en
su publicidad que el producto no debe consumirse por un tiempo
prolongado; y cumplieron, pero en una forma tan sutil que ningún
consumidor lo percibe (p.ej. "desafío actimel: consumalo durante 14
días" o "haga de agosto su actimes").
Si una madre decide completar la dieta con ACTIMEL, no percibe ningún
aviso sobre su inconveniencia y no ve que puede estar haciendo un daño
importante a futuro a causa de las manipulaciones publicitarias para
impulsar los negocios.
Antyredbullowe pogłoski, podobne do tych przedstawionych w
łańcuszku, krążą w anglojęzycznym internecie od marca 2000 roku
[13].
Oba łańcuszki spotkały się na hiszpańskojęzycznym gruncie na wiosnę
2008 roku (o ile mi wiadomo — najstarsze znane mi wystąpienie
obu łańcuszków, na dokładkę z nieszczęsnym doktorem Gebarą, pochodzi
z 10 kwietnia 2008 roku [19]).
W końcu, w czerwcu 2008 roku jakaś dobra dusza nieudolnie
przetłumaczyła hiszpański łańcuszek na język polski.
przypisy
[1] wynik zapytania "khalet gebara" -"red bull" -actimel [dostęp 29
czerwca 2008]
[2] Także zapytania przy użyciu
wariantów imienia „Khalet” („Khaled”,
„Khalid”) nie dają informacji o żadnym uczonym z
UCLA [dostęp 29 czerwca 2008].
[3]
komunikat argentyńskiej instytucji o nazwie Administración Nacional de Medicamentos, Alimentos y Tecnología Médica, http://www.anmat.gov.ar/comunicados/marzo/Comunicado_lactobacillus.pdf
[dostęp 29 czerwca 2008]
[4]
Nota informativa sobre Actimel, en relación a cierta información
falsa que circula por internet [Nota informacyjna w sprawie
Actimelu w związku z pewną fałszywą informacją rozprzestrzenianą w internecie], http://www.danone.es/Danone/descargas/actimel.pdf
[dostęp 29 czerwca 2008]
[5] http://www.actimel.co.uk/scientific_evidence.php
[dostęp 2 lipca 2008], w wersji polskiej
(http://www.actimel.pl/scientificEvidence_studies.html)
[dostęp 5 lipca 2008] podano okrojoną listę prac
[6] ŁK, Panaceum na półce z
nabiałem, „Rzeczpospolita” 15.03.2006 [dostęp 29
czerwca 2008 przez Archiwum „Rzeczpospolitej”]
[7] ŁK, Jogurty probiotyczne - obietnice bez pokrycia, „Rzeczpospolita” 28.11.2006 [dostęp 29 czerwca 2008 przez Archiwum „Rzeczpospolitej”]
[8] strona Polskiego Towarzystwa
Probiotycznego i
Prebiotycznego, http://www.towarzystwoprobiotyczne.pl/indexpol.html
[dostęp 5 lipca 2008]
[9] Aleksander
Piński, Skrzydlaty byk, „Wprost”
30/2005, http://www.wprost.pl/kontakt/?O=79023
[dostęp 5 lipca 2008]
[10] puszka zakupiona 28 czerwca
2008, z datą ważności 31.05.2010
[11]
France Will Ban Red Bull Sales if Evidence on Product's 'Noxiousness' is Found, Says Health Minister Bachelot,
http://www.flex-news-food.com/pages/17144/Austria/Beverages/France/
france-will-ban-red-bull-sales-evidence-products-noxiousness-found-says-health-minister-bachelot.html
[dostęp 5 lipca 2008]
[12]
Raging Bull: Health warnings over popular energy drink being
brushed off?, CBC News,
06.02.2005 http://www.cbc.ca/consumers/market/files/health/redbull/index.html
[dostęp 5 lipca 2008]
[13]
Bull Marketed,
Snopes.com,
http://www.snopes.com/medical/potables/redbull.asp
[dostęp 5 lipca 2008]
[14]
Allison Bichler, Annika Swenson, Michelle Harris, PhDRed Bull May
Not Give You Wings: A Combination of Caffeine and Taurine Has No
Effect on Short Term Memory but Induces Changes in Heart Rate and Mean
Arterial Blood
Pressure, http://www.biotech.wisc.edu/outreach/pdfs/redbullposterltr2p.pdf
[dostęp 5 lipca 2008]
[15]
Red Bull 'masks alcoholic effect', BBC News 26.03.2006,
http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/4826920.stm
[dostęp 5 lipca 2008]
[16]
Vitamin B12, Linus Pauling
Institute, http://lpi.oregonstate.edu/infocenter/vitamins/vitaminB12/
[dostęp 5 lipca 2008]
[17]
Boy treated after Red Bull binge, BBC News 20.02.2008,
http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/england/wear/7255306.stm
[dostęp 5 lipca 2008]
[18]
http://www.elforro.com/ciencia-y-naturaleza/33194-actimel.html
[dostęp 29 czerwca 2008]
[19]
http://amores-perros.com/index.php?name=PNphpBB2&file=viewtopic&t=7334&start=0&postdays=0&postorder=asc&highlight=
[dostęp 5 lipca 2008]
Mnie jednak najbardziej rozśmieszyły te bakterie, które ...
Mnie jednak najbardziej rozśmieszyły te bakterie, które rzekomo sama wytwarzam :-)
A nawiasem mówiąc, myślę, że tu mogło chodzic o enzym laktazę, której rzeczywiście brakuje wielu osobom po 14 roku życia... Coś komuś dzwoniło, ale nie w tym kościele.
Wniosek końcowy nie wypływa z tekstu. Ciekawy jest ciąg ...
Wniosek końcowy nie wypływa z tekstu. Ciekawy jest ciąg logiczny w punkcie 4 "całej serii OSTRZEŻEŃ" : "Jednym z podstawowych składników RED BULLA jest witamina B12, używana w medycynie do ratowania pacjentów w stanie nieprzytomności po spożyciu olbrzymich dawek alkoholu. S t ą d nadciśnienie i stan ekscytacji, w którym się znajdujesz po spożyciu RED BULLA, jak gdybyś był pod wpływem alkoholu." Wedle pierwszego zdania RBull zawiera lekarstwo antyalkoholowe, wedle drugiego s t ą d efekty są jak po przepiciu. Po zażyciu odtrutki antyalkoholowej jesteś w i ę c jak pijany.I ciekawe czemu to akurat witaminy w RBullu mają być czymś złym. Witamina B12 (kobalamina) jest potrzebna do tworzenia krwi, stąd nie może być mowy o jej przedawkowaniu. Tak przynajmniej można przeczytać w każdej encyklopedii medycznej. Wedle przytoczonej przez Filipa etykietki RBull ma B2(ryboflawinę) potrzebną dla skóry, B6 (pirydoksynę) dla szpiku, B5 (kwas pantotenowy) pko cholesterolowi, inozytol pko łysieniu, PP(niacynę) na rozwój tkanek. Lepiej jeść warzywa. Szkodliwe natomiast w RBullu kofeina. Jakoś w łancuszku nie przed kofeiną czy cukrami lecz przed witaminami ostrzegają!
"Plan na bazie przepisu, który zawierał kofeinę" co za ...
"Plan na bazie przepisu, który zawierał kofeinę" co za stylista. Jakby to przepis zawierał kofeinę a nie napój. "do prawie 100 krajów świata" po co to dookreślenie "świata"? "przedsiębiorcę pochodzenia austriackiego" czy zachodzi związek między pochodzeniem a własnościami RBulla? jeśli zachodzi niech napiszą jaki "pracował dla fabryki produkującej szczoteczki do zębów" informacyjny naddatek, jeśli to prawda to w tym kontekście zbędna. Wpierw "jest to ś m i e r t e l n y koktajl, spowodowany zbiorem [!?] witamin mieszanym z GLUCURONOLACTONE, produktem chemicznym wysoko niebezpiecznym" czyli b e z alkoholu jest śmiertelny... z powodu tych strasznych witamin. Później zasię "Wniosek:(...)napój, który powinien być zabroniony, p o n i e w a ż j e s t mieszany z alkoholem". A więc śmiertelny z powodu alkoholu. Po drodze zaś jest i tak "Zabronione jest mieszanie RED BULLA z alkoholem" czyli bądź tu mądry.
Dostałem to dwa razy jednego dnia. Czytam i podziwiam ...
Dostałem to dwa razy jednego dnia. Czytam i podziwiam "Departament Zdrowia [jaki gdzie w którym kraju?] zobowiązał ACTIMEL (firmę produkującą) do zaznaczenia w swoich reklamach, że produktu tego nie należy spożywać przez dłuższe okresy i firma ta dopełniła tego obowiązku, ale w formie tak zakamuflowanej, że żaden z konsumentów nie zauważy tego ostrzeżenia." przypomina tę tajną organizację która dla większej konspiracji sie nie zawiązała. W końcu jest tam to zaznaczenie czy brak go? Co za geniusz to pisał/tłumaczył(?) "SPOŻYWAĆ NA SPRÓBOWANIE" "dwa segmenty atrakcyjne, które zniewolono prez stymulację","śmiertelny koktajl, spowodowany zbiorem witamin" też oryginalna łączliwość słowna. Plus wątek 'pacyfistyczny': "stworzony przez Departament Obrony Stanów Zjednoczonych (...) by stymulować morale wojska ugrzęzłego w Wietnamie"
A tak w ogóle to życie jest bardzo niezdrowe i prowadzi do...
A tak w ogóle to życie jest bardzo niezdrowe i prowadzi do śmierci!
Może konkretnie, jakieś zarzuty co do tekstu? Łańcuszek ...
mmmm napisał(a):
>Wszystko w porządku...
>Piszesz o wszystkim i o niczym...
Może konkretnie, jakieś zarzuty co do tekstu? Łańcuszek porusza kilkanaście wątków dotyczących dwóch niezwiązanych ze sobą produktów, punkt po punkcie próbuję analizować te stwierdzenia, więc gdzie jest to "nic"?
>A tak naprawdę wypowiedz dotyczącą RED BULL odczytuję jako Twoje >własne usprawiedliwienie...
Usprawiedliwienie?!? A przed czym? Red Bulla prywatnie nie pijam, akcji Red Bull GmbH nie posiadam, sklepikarzem oferującym napój nie jestem.
>Bowiem od dawna wiadomo ze przeciwskazaniem zdrowotnym przy piciu >alkoholu i spożywaniu napojów na bazie kofeiny są choroby krążenia.. >A połączenie tych dwóch trunków daje mieszankę wybuchową, tak dla >układu krązenia jak i naszej wątroby (inny metabolizm alkoholu)...
>tak więc na przyszłość proszę o wczytanie się w temat a potem >podejmowanie głosu..
Łańcuszek twierdzi, że spożywanie Red Bulla z alkoholem jest w ogóle szkodliwe dla wszystkich, nie ogranicza się do osób z chorobami krążenia. A osoby z chorobami krążenia, no cóż skoro kofeina i alkohol są dla nich przeciwskazane, to nie powinny pić kawy (ani Red Bulla) i napojów wyskokowych. Nie oznacza, że powinien powstać alarmistyczny łańcuszek antykawowy i że powinni zabronić małej czarnej, nieprawdaż?
Wszystko w porządku... Piszesz o wszystkim i o niczym... A...
Wszystko w porządku...
Piszesz o wszystkim i o niczym...
A tak naprawdę wypowiedz dotyczącą RED BULL odczytuję jako Twoje własne usprawiedliwienie... Bowiem od dawna wiadomo ze przeciwskazaniem zdrowotnym przy piciu alkoholu i spożywaniu napojów na bazie kofeiny są choroby krążenia.. A połączenie tych dwóch trunków daje mieszankę wybuchową, tak dla układu krązenia jak i naszej wątroby (inny metabolizm alkoholu)...
tak więc na przyszłość proszę o wczytanie się w temat a potem podejmowanie głosu..
jezuuu, kto te "naukawe" wywody wymyśla i czemu mu się ...
jezuuu, kto te "naukawe" wywody wymyśla i czemu mu się chce... no chyba, że konkurencja.
inna rzecz, że wpieranie ludziom skuteczności actimela jako uniwersalnej "tarczy ochronnej" dla zdrowia jest irytujące.
Popieram w całej rozciągłości wypowiedź poprzednika.
masełko napisał(a):
>To jest definitywnie najbardziej rzeczowy i najbardziej rozwinięty artykuł na atrapie, jaki widziałem dotychczas. Kawał dobrej roboty, i dobry research! Trzymaj tak dalej ;)
Popieram w całej rozciągłości wypowiedź poprzednika.
To jest definitywnie najbardziej rzeczowy i najbardziej ...
To jest definitywnie najbardziej rzeczowy i najbardziej rozwinięty artykuł na atrapie, jaki widziałem dotychczas. Kawał dobrej roboty, i dobry research! Trzymaj tak dalej ;)